PROSTAT BEZİ NEDİR? NEREDE YER ALIR?

Prostat kestane büyüklüğünde bir cinsiyet bezidir. Hemen idrar kesesinin altında yerleşmiştir ve idrar yapma sırasında idrar torbasından aşağı idrar taşıyan kanal olan üretranın bir kısmını çevrelemektedir.

PROSTAT BEZİNİN İŞLEVİ NEDİR?

Prostat sadece erkeklerde bulunan  bir organdır. Meninin sıvı kısmının oluşumuna katkıda bulunur ve meninin sıvılaşmasını sağlar. Bu sıvının içinde spermlerin canlılığı için gerekli maddeler yer alır. Kadınlardaki rahmin karşılığıdır.

BPH (İYİ HUYLU PROSTAT BÜYÜMESİ)  : 40 yaşını aşmış erkeklerde vücuttaki hormonal değişikliklere bağlı olarak prostat bezi büyüme başlar. 60 yaşın üstündeki erkeklerin % 50’si, 70-80 yaşlarındaki erkeklerin % 80′i, prostatın kanser olmayan büyümesi ya da tıbbi terimi ile “Benign Prostat Hiperplazisi” (BPH) problemi yaşar. Gerçekte ise büyüyen prostat değil, “adenom” adı verilen bir kısım hücre grubudur. Bütün tedavi yöntemleri; bu adenom dokusunun idrar yoluna yaptığı baskıyı azaltmak veya ortadan kaldırma amacına yöneliktir. Hastalık zamanında tedavi edilmezse böbrekler de zarar görür ve böbrek yetmezliği oluşabilir.

Belirtileri:
Sık idrara çıkmak ve ani idrar sıkışmaları hissetmek ,
İdrara başlarken bir süre beklemek,
İdrarı kesik kesik boşaltmak ve idrar yaparken zorlanma,
Mesaneyi tam olarak boşaltamama,
Bazen idrarı tutamamak belirtileriyle kendini gösterir.

Birçok erkek bu şikayetler yüzünden yaşam tarzlarını değiştirmek zorunda kalır. Tuvaletlerini oturarak yapma zorunluluğu, uzun yolculuğa çıkamama, açık renk pantolon giyememe, geceleri sık sık tuvalete kalkış yüzünden yaşanan uykusuzluk gibi..

Tanısı:  Her hastanın bu belirtilerden etkilenme ve rahatsızlık duyma derecesi farklı olduğundan, tedavi gerekip gerekmediği ve gerekiyor ise ne tür bir tedavinin uygun olacağı, yapılacak testlerden sonra, hasta ve doktorun birlikte karara varmalarını gerektirir.  

Bu testler sırasıyla;

Fizik (Rektal)  Muayene: Parmakla rektumdan girilerek yapılan muayene şeklidir. Bu muayene ile prostatın büyüklüğü, iyi huylu veya kötü huylu büyüme bulguları saptanmaya çalışılır.

PSA (Prostat Spesifik Antijen): PSA adlı kan tetkiki sayesinde İyi Huylu Prostat Büyümesi ile Prostat Kanseri teşhisi arasında ayırım yapmaya çalışılır. Bu tetkik hem teşhis koyucu hem de eğer  varsa prostat kanseri tedavisinin seyri hakkında bilgi verir.

Ultrasonografi:  Bu tetkik ile prostatın hacmi ve idrar yaptıktan sonra mesane kalan residüel (artık) idrarı anlamak mümkündür. Ayrıca prostatın kanseri ile normal büyümesi arasındaki farkı da ortaya koyar.

Üroflowmetri:  İdrar akımının görüntülendiği çok değerli bir tetkiktir. Bu tetkik prostat bezinin idrar kanalını ne kadar kapattığı ve hastalığın ilaçla mı yoksa ameliyatla mı tedavi edilmesi gerektiği  hakkında fikir verir.

Sistoskopi: İdrar yolundan sokulan ışıklı bir aletle idrar kanalına ve mesane içerisine bakılır. Özellikle ameliyat planlanan hastalarda idrar yolunda ve mesanenin içinde prostat büyümesi dışında bir başka rahatsızlığın daha olup olmadığının araştırılması için özellikle ameliyat öncesinde mutlaka yapılmalıdır.

Tedavisi;

Medikal (İlaçla) Tedavisi  : İlaç tedavisi büyümüş prostatın yarattığı rahatsız edici semptomlar için erken dönemde yapılabilecek ilk tedavi şeklidir. Ancak sadece alındığında etkileri olacağından dolayı hayatın sonuna kadar kullanımının gerekmekte ve zaman içinde etkisiz kalabilmektedir.

Cerrahi Tedavisi : Prostat büyümesinin birçok farklı cerrahi yöntem ile tedavisi mümkündür. Bunlardan bazıları ;

AÇIK PROSTAT OPERASYONLARI(TVP Transvezikal Prostatektomi )  :

Prostatın büyüyen dokusunun ”adenom” unun karından kesilerek yapılan ameliyatla çıkarılmasıdır. Genel olarak kapalı yöntemle (TURP) tedavi edilemeyen 100 gr. dan büyük prostatların veya prostat büyümesiyle birlikte mesane içinde ayrıca kapalı (endoskopik) yöntemlerle tedavi edilemeyecek başkaca rahatsızlıkların varlığında tercih edilir.

Bu yöntemde ameliyat sonrasında mesanenin ve diğer dokuların iyileşebilmesi için 1 hafta civarında sondalı olarak hastanede kalmak gereklidir. Ameliyat sonrası ortalama 8 hafta civarında tam iyileşme sağlanabilmektedir.

KAPALI PROSTAT OPERASYONLARI(Transüretral Prostat Rezeksiyonu: TURP):                           

BPH tedavisinde şimdiye kadar kullanılan en etkili, gold standart (Altın Standart ) tedavi yöntemidir. Büyümüş prostat dokusu, endoskopik yoldan elektro- koter yardımı ile kesilerek çıkartılır ve sağlıklı idrar akışı yeniden sağlanır. TURP uygulanan hastaların 1 ila 4 günlük sonda takmayı gerekebilmektedir. Hastanın tam sağlığına kavuşması ise ortalama 6 ila 8 hafta sürebilir.

GREENLIGHT PVP LASER PROSTATEKTOMİ(PROSTATIN SELEKTİF BUHARLAŞTIRILMASI YÖNTEMİ) :

Büyüyen prostat dokusunun özelleştirilmiş bir laser ışını ile kontrollü bir şekilde 1-2 mm derinliklerde buharlaştırılması yöntemidir. Bu işlem sırasında prostat dokusunun muhafaza edilmek istenen bölümlerine ve çevre dokulara özellikle sertleşmeyi sağlayan sinirlere ve idrar kaçırmayı önleyen kas gruplarına hiçbir zarar verilmemektedir. GreenLight  işlemi hem minimal invazif bir yöntemdir , hem de kısa sürede etkili çözüm sunan bir yöntemdir.  Gren Light ile anında buharlaşmanın yararı, geride herhangi bir doku artığı veya bir boşluk kalmamasıdır. Bu yöntemin uygulanmasında yaş sınırı yoktur, hatta KALP ve DAMAR sisteminden ameliyat olmuş olan veya BY-PASSlı hastalar, Kalp yetmezliği, ŞEKER hastalığı, yüksek TANSİYON, ASTIM hastalığı olanlar, KANAMA EĞİLİMİ olanlar , cerrahi girişimlerde YOĞUN BAKIM gerekliliği olacak olan hastalar ile, OPERASYON KORKUSU olanlar  için  GREENLIGHT yöntemi ideal bir yöntemdir.