FELÇ ÖNLEME VE DEĞERLENDİRME
İnme ( felç) nedir?
Beyin kan dolaşımında meydana gelen tıkanıklık aya da kanama ikincil gelişen fonksiyon kaybıdır. Damar tıkanıklığının ya da kanamanın olduğu beyin ile ilgili belirtiler gözlenir.
En sık görülen bulgular ; Bir tarafın tutulması ( %70) ve konuşma problemleri( %20)’ dir. Örneğin el ve ayakların hareketi-kuvveti ile ilgili bölgeye kan götüren damarlar tıkanırsa el ve ayaklarda güçsüzlük görülür. Bu tablo toplumda beyin felci ile özdeşleşmiştir. Eğer konuşma ile ilgili beyindeki merkeze giden kan damarlarında tıkanıklık olursa konuşamama, dilde peltekleşme yada konuşulanı anlamama görülür.
İnme sıklığı hakkında hakkında bilgi verebilir misiniz?
İnme ( beyin felci) en sık rastlanan beyin damar hastalığı problemidir. Gelişmiş ülkelerde kalp krizi ve kanserden sonra en sık görülen üçüncü ölüm nedenidir. Ölümün ötesinde beyin felçlerinin sebep olduğu en önemli problem hastaların sakat kalmalarıdır. Özellikle ileri yaştaki olgularda yatağa bağımlılık daha sık görülür.
İnme nasıl oluşur?
Felce neden olabilecek üç önemli beyin damar problemi vardır;
1- Beyni sulayan kan darlarında tıkanıklık oluşması. Bu hastalar genelde belirli bir yaşın üstünde (>60), daha önceden damar sertliği veya damar sertliğine yol açacak hastalık (Hipertansiyon,Diyabet, Hiperlipidemi gibi ) öyküsü olan insanlardır. Olay genellikle gece olur ve hastaların bir çoğu sabah kalktıklarında bir taraflarının tutmadıklarını far ederler.
2- Boyun damarları veya kalpte bulunan bir pıhtının parçalanarak beyin damarlarında tıkanıklık oluşturması. Bu gruptaki hastaların çoğu kalpte ritm problemi veya kalp hastalığı olan insanlardır. Olay gün içinde de olabilir, ani ve tam bir felce yol açabilir.
3- Beyin damarlarında çatlama meydana gelmesi ve beyin içi kanamaya neden olması. Bu hastaların çoğunda kontrol altına alınamayan hipertansiyon öyküsü mevcuttur. Olay gün içinde aniden olurken kan basıncının çok yüksek olması bu hastalar için tipiktir. Bu hasta grubunda en altta herhangi bir damar anormalliğinin varlığı (anerizma gibi) mutlaka araştırılmalıdır. Olayın şiddetine bağlı olarak şuur kaybı da görülebilir.
Beyin damar tıkanıklıkları sonucu hangi bulgular görülür ?
Felç ( vücudun bir tarafında tutmama)
Konuşamama yada konuşulanları anlamama
Ağızda kayma, el ve ayaklarda uyuşma-titreme, hissisizlik, görme problemleri, dengesizlik
Beyin-damar hastalığının varlığını düşündürecek işaretler nelerdir?
Diplopi ( çift görme) veya bir tarafının görememe
Dizatri ( konuşmada zorlanma,peltek konuşma, kekeleme)
Disfaji ( Yeme içmede zorlanma, boğazda düğümlenmesi)
Dengesizlik( bazen bir baş dönmesi de olabilir)
Felce yol açabilecek risk faktörleri nelerdir?
60 yaş üstü
Ailede felç öyküsü
Hipertansiyon,Diyabet,a artmış kan lipid ve kolesterol düzeyleri
Sigara içimi , Alkol ve uyuşturucu alışkanlıkları
Kalp hastalığı, kalp ritmi anormallikleri
Kanın viskositesinde artış( kırmızı hücre sayısı artışı)
Daha önce gelişmiş felçler
Gelip geçici baş dönmeleri, el ve ayakta uyuşmalar,konuşma problemleri
BU RİSKLERDEN BİR YADA BİRDEN FAZLASI BULUNUYORSA DERHAL BİR CHECK UP YAPILMASI ÖNERİLMEKTEDİR.
|