Böbrek taşı böbreklerin içerisinde çeşitli maddelerin kristalizasyonu ( taşlaşması) sonucu oluşan maddelerdir.

Taşların çoğunluğunu, kalsiyum oksalat taşları oluşturmakla beraber, bazıları da kalsiyum fosfat, ürik asit veya diğer kimyasal maddelerden oluşabilirler. Bu taşlar böbrekte kalabilir, büyüyebilir veya böbrekten hareket ederek böbrekleri mesaneye bağlayan üreterlere düşebilir.

Dayanılmaz ağrılarla kendini gösteren böbrek taşları idrar yollarının en sık görülen hastalığıdır. Erkekler bu hastalığa kadınlardan daha sık yakalanmaktadırlar.( 3 kat fazla) Bir kez taş düşürmüş olan hastaların 5 yıl içinde yeni bir taş oluşum riski %50'dir. Ürik asit taşlarında bu oran daha yüksektir.

Böbrek taşlarının %70'i boyutları ve yerleşimlerine göre kendiliğinden veya doktorların yardımı ile özellikle ilk 2 hafta içinde düşer. Soruna yol açan taşlar ise çeşitli tedavi yöntemleri ile ortadan kaldırılır. Bu tedavi çalışmalarına paralel olarak araştırmacılar taş oluşumunu anlama ve önleme konusunda çalışmalar yapmaktadırlar.

TEDAVİSİ ;

Taş şikayeti olan hastaların öncelikle röntgen, ultrasonografi ve laboratuvar tahlilleri değerlendirilir,çekilen IVP filminden sonra tedavi süreci belirlenir. İlk başvurulan yöntemise  ESWL (vücut dışı şok dalgalarıyla taş tedavisi)’ dir.  Bu yöntemin kullanıma girmesinden sonra açık böbrek ameliyatlarında büyük bir azalma olmuştur. Yıllar içerisinde tüm dünyada kullanımı, taş kırma makinalarının geliştirilmesiyle de belirgin bir artış göstermiş ve en önemli tedavi seçeneklerinden birini oluşturmuştur. ESWL tedavisinin prensibi şok dalgaları, diğer bir deyişle ani ve hızlı ses dalgalarıdır. Bu şok dalgaları, fizik kurallarına göre, sıvı ortam içerisinde havaya göre daha hızlı hareket eder,sıvı içerikli yumuşak cisimlere yani organ ve dokulara zarar vermez ama sert cisim olan taşa çarpıp onu parçalar.

ESWL ile tedavide aklaşık 5-7 gün aralarla hastalar, takibe çağırılırlar. Bu arada gerekli röntgen, ultrasonografik kontrolleri ve gerekirse kan ve tahlilleri yapılır. Seanslar sonunda taş temizlendikten sonra son bir kontrol filmi çekilerek tedavi sonlandırılır.

Bunun dışında Üreteroskopi , Perkütan Taş Kırma, Açık Cerrahi yöntemleri ile böbrek taşları tedavi edilebilmektedir.

Üreteroskopi ile ; idrar borusundan mesaneye ve buradan da dar olan üreterlere teleskop ile girilerek direk görüş altında, buradaki taşın parçalanması veya direkt olarak çıkarılması sağlanır.

Perkütan Taş Kırma İle ; Sırttan bir teleskop ile böbreğe ciltten girilerek, yine görüş altında taşa müdahale edilmesi işlemini içermektedir. Bu teknik genellikle büyük taşlar için kullanılmaktadır.

Açık Cerrahi İle ; Yeni tetkiklere az oranla ve mecburi durumlarda ancak tercih edilmektedir.