BESLENME VE DİŞLER 
Çağdaş toplum, derin sosyo-ekonomik ve kültürel değişimlere uğramış, bilim ve teknolojideki gelişmeler yaşama koşullarını köklü biçimde etkilemiştir. Bu yapılanma içinde beslenme alışkanlıkları da önemli değişikliklere uğramıştır. Yanlış beslenmeden kaynaklanan hastalıklara giderek daha çok rastlanmakta, şişmanlık, şeker hastalığı, damar sertliği, yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları ve diş çürükleri çocuklar arasında giderek daha çok görülmektedir. Diş çürükleri uygarlığın gelişmesine bağlı olarak ortay çıkan bir hastalık olarak değerlendirilebilir. Yapılan araştırmalar işlenmiş besinlerin özellikle de şekerin tüketimi ile diş çürüklerinin sıklaşması arasında sıkı bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Şekerler ve özellikle sakkoroz (sofra şekeri) diş plaklarındaki bakterilerin temel enerji kaynağını oluşturmaktadır. Yapışkan özellikteki tatlı yiyecekler daha da tehlikelidir. Bal, yapışkan şekerlemeler, fondanlar ve benzeri yiyecekler dişlere uzun süre temas eder, bakterilerin etkisiyle asitlere dönüşür ve böylece çürümenin ilk evresi olan minenin ayrışma sürecini başlatırlar.
Şeker düzeyi alınan besinler arasında büyük çeşitlilik gösterir. Meyvelerde, sebzelerde, bazı ilaçlarda, bütün tatlı çeşitlerinde az yada çok şeker bulunur. Gazoz ve benzeri alkolsüz içeceklerin bir bardağında yaklaşık 8 çay kaşığı şeker vardır.
Tatlı yiyecek ve içeceklerde aşırıya kaçılması diş plaklarını oluşturan mikroorganizmalara sürekli beslenme ve gelişme olanağı vererek dişler ve dişetleri üzerinde zararlı etkilere yol açan uygun koşulların ortay çıkmasını sağlar. Her şeker alımından sonra en az yarım saat süreyle ağız içinde asit ve baz dengesi ait lehine bozulur. Şekerli besinlere düşkünlük saatler boyunca ağızda diş çürüklerine elverişli bir ortamın oluşmasına yol açar.
Diş çürüklerini azaltmak için öğünler arasındaki tatlı tüketimini azaltmak ve yemek sırasında meyveden önce şeker almaktan kaçmak gerekir. Özellikle çocuğun dişlerini yıkama olanağının bulunmadığı okullarda beslenme saatinde tatlıya yer verilmemelidir.
Meyveler ve çiğ yenen sebzeler vitamin, mineral, protein ve bitkisel lifler içermelerinin yanı sıra besin artıklarını uzaklaştırarak doğal biçimde dişlerin temizlenmesine de yardımcı olur.
Dt. Fatma KILIÇ
| 
