Anne ve Bebek Bakımı

ANNELER, EMZİRME DÖNEMİNDE NASIL BESLENMELİSİNİZ?

Bebeğinizin sağlığı için anne sütü en önemli besindir. Süt veriminizin iyi olması emzirme dönemindeki yeterli ve dengeli beslenmenize bağlıdır.

Emzirirken besin depolarınızı dengede tutmak için, salgılanan sütün karşılığı olan enerji, protein, mineral ve vitaminleri yeterli almanız gerekir.

Emzirme döneminde diyet uygulanmamalı, ancak aşırı yağlı, unlu ve şekerli gıdalar çok fazla tüketilmemelidir.

Kalsiyum ve proteinden zengin olan süt, yoğurt, peynir gibi besinler mutlaka önerilen miktarlarda tüketilmelidir.

Emzirme döneminiz içerisinde günlük 2,5-3 lt sıvı alınmalı. Hazır meyve suları ve asitli içecekler yerine, komposto suyu ve taze sıkılmış meyve suları tercih edilmelidir.

Doğum öncesi ağırlığınıza dönmek için acele edilmemeli. Bebeğini emziren anneler süt salınımı için harcadıkları enerji nedeniyle eski formlarına daha çabuk kavuşurlar. Emzirme döneminde ayda birden fazla kilo kaybı doğru değildir.

Canınız tatlı istediğinde fazla yağlı ve hamurlu tatlılar yerine sütlü ve meyveli tatlılar tercih edilmelidir.

Şekerli gıdalarda şeker yerine pekmez kullanmanız kansızlığa karşı alabileceğiniz önlemlerden biridir, yani pekmez şekere tercih edilmelidir.

Sigara ve alkol kullanılmamaya özen gösterilmeli, kahve azaltılmalı, mümkünse içilmemelidir.

YENİDOĞAN BEBEK BAKIMI

0-6 AY DA BEBEK NASIL BESLENMELİ?

Yenidoğan beslenmesi için en mükemmel besin anne sütüdür. Sindirimi kolaydır ve bebeği hastalıklardan korur. Anne sütü dışında ilk 4 ay bebeğe ek olarak su, şekerli su, vs. verilemez. Bebek15- 20 günlük olduğunda D vitamini başlanıp, yaşına kadar devam etmelidir. Prematüre (düşük doğum ağırlıklı) bebeklere doktor önerisi ile ek olarak başka ilaçlarda verilebilir.

Bebeğe anne sütü vermek için annenin yeterli beslenmesi ve bol su (günde 10-15 bardak su, ayran, süt, komposto meyve suyu gibi) içmesi gerekmektedir. Ortalama emzirme süresi 15-20 dk, ortalama emzirme aralığında 2-3 saattir. Emzirme sonrasında bebeğin gazı omuza alınarak çıkarılmalıdır. Gazı çıkarılan bebek 15-20 dk. Kucak ta dik pozisyonda tutulup daha sonra yatırılmalıdır. Bu esnada ya da sonrasında bebeğin hafif kusmaları olabilir. Bu tür kusmalar önemli değildir. Ancak fışkırır tarzda ve sık tekrarlayan kusmalar olursa doktora başvurulmalıdır.

 

BESLERKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?

Bebek beslenirken burnu tıkalı olmamalı ve rahat nefes aldığından emin olunmalıdır. Burun tıkanıklığının giderilmesi için burun deliklerine serum fizyolojik sıkarak burun temizliği yapılmalıdır. Burnu tıkalı olan bebeklerde ağzından hava alıp yutacağı için gaz sancısı daha fazla olur.

Meme temizliğinde sabun ya da karbonatlı su kullanılmamalıdır. Kaynamış su ile silmek ve ıslak kalmaması için 1-2 dakika açık bırakmak yeterlidir.

Bebeğin yatağı yukarı doğru meyilli olmalı, bebeğin başı ve gövdesi yukarıda ve hafif sağa dönük olarak yatırılmalıdır.

Eğer hazır mama verilmesi gerekiyor ise mutlaka doktora danışılmalıdır. 1 yaşından önce bebeğe inek sütü (hazır süt, şişe süt, kutu süt, bakkal sütü) verilmemelidir. 1 yaşından önce bebeğe inek sütü verilirse alerjiye ve kansızlığa neden olur. Yine çok zorunlu olmadıkça emzik ve biberon kullanılmamalıdır.

Bebekler 2-4 saat uyuyabilir. Bu süre içinde beslenmek için ayrıca uyandırılmasına gerek yoktur. Uyandıktan sonra istekli bir şekilde emen ve hareketleri canlı olan bebeğin bir defada 2-4 saat uyumasında sakınca yoktur.

Bebeğe emzik verilmemelidir.

GÖBEK BAKIMI NASIL YAPILIR?

Enfeksiyon kapma tehlikesine karşı günde en az bir defa olmak koşuluyla pansuman ve temizlik işlemleri yapılmalıdır. Bebeğin göbeği en az 10 dk. havalandırılmalıdır. Oda ısısında göbeği havalandırılırken bebek üşümez.

Bebeğin banyosu göbeği düştükten sonra yapılır. Bebeğin alt bezi; göbek üstte kalacak şekilde bağlanmalıdır.

Bebek odasının ısısı 22-24 derece arasında olmalıdır.

Bazı bebeklerin doğum sonrası göğüslerinde şişlik olabilir. Bu duruma herhangi bir müdahale ya da tedavi gerekmez. 2-3 haftada kendiliğinden düzelir, masaj yapmak sakıncalıdır. Göbek olabildiğince kuru tutulmalı ıslanması engellenmelidir.

 

BEBEĞİN ALT TEMİZLİĞİ NASIL YAPILMALIDIR?

Bebeğin altı sık sık temizlenip havalandırılmalıdır. Pişik oluşumunu engellemek için en etkili yol budur. Mümkün olduğunca temizlik için ıslak hazır mendil kullanılmamalı, kaynamış temiz su kullanılmalıdır. Temizlikten sonra bebeğin altı bol bol havalandırılmalıdır. Kesinlikle pudra kullanılmamalı ve kundak yapılmamalıdır.

 

BEBEK SARILIĞI NEDİR? NE YAPILMALIDIR?

Bebekte ilk bir hafta içinde oluşabilecek sarılık genellikle zararsızdır ve kendiliğinden düzelir. Bu tür sarılığın halk dilinde bilinen sarılık hastalığı ile ilgisi yoktur. Bulaşıcı değildir mikropsuzdur. Ancak bebekteki sarılık belli bir düzeyi aşarsa hastanede ışık tedavisi gerekebilir. Bunun dışında nadir görülen ancak ciddi sorunlar çıkarabilen sarılık tipleri de vardır. Yeni doğan sarılığı sık emzirme ile düzelir.

 

AŞILAR VE YAPILMASI GEREKEN DİĞER UYGULAMALAR

Aşı uygulaması bebeğin doğduğu günden itibaren başlar. Bebeğiniz doğduğu zaman ilk hepatit aşısı ve k vitamini kurum tarafından görevlendirilen bebek hemşiresi tarafından yapılır. 1 yaşına kadar her ayın aynı günü diğer aşıları yapılır. Düzenli olarak bebek çocuk hekimine muayeneye getirilir. Bu aylık muayenelerde bebeğinizin büyümesi, gelişmesi değerlendirilir ve sağlık muayeneleri yapılır. Karma aşılardan sonra bebeğin ateşi olabilir. Bunun için doktorunuza danışarak ateş düşürücü kullanabilirsiniz. Bebeğin ateşi 2 yaşına kadar poposundan ölçülmelidir. Doğumdan sonraki 24 saat ile 48 saat arası ilk FKU dediğimiz (topuk testi) kanı alınır. İkinci test size yakın olan ya da bağlı bulunduğunuz sağlık ocağında ücretsiz yapılır.